«η σημασία της πρώτης φράσης» | lexifly.gr

 

«η σημασία της πρώτης φράσης»

Η πρώτη φράση μιας ιστορίας δεν είναι απλώς η αρχή της αφήγησης. Είναι η πρώτη υπόσχεση που δίνει ο συγγραφέας στον αναγνώστη:

«Έλα μαζί μου. Κάτι αξίζει να ανακαλύψεις εδώ». 

Και αυτή η υπόσχεση πρέπει να έχει λόγο ύπαρξης.

Στο συγκεκριμένο παράδειγμα, το πρόβλημα δεν είναι ότι ο Στέλιος έκλεισε το ξυπνητήρι. Το πρόβλημα είναι ότι ο αναγνώστης δεν έχει ακόμη κανέναν λόγο να ενδιαφέρεται για τον Στέλιο.

Και θα μου πεις:

«Αυτό πρέπει να συμβαίνει από την πρώτη φράση;»

Ναι, αυτή είναι η απάντηση.

Όχι, δεν είναι λάθος να ξεκινάς την ιστορία σου με τον Στέλιο να κλείνει το ξυπνητήρι. Είναι, όμως, μια αφηγηματικά αδύναμη έναρξη, όταν δεν προσφέρει κάτι περισσότερο από την περιγραφή μιας συνηθισμένης πράξης. Ο αναγνώστης δεν γνωρίζει ακόμη τον ήρωα, δεν έχει λόγο να ανησυχεί γι’ αυτόν και δεν έχει συναντήσει κάποιο ερώτημα που να θέλει να απαντηθεί.

Και όχι, η πρώτη φράση μιας ιστορίας δεν χρειάζεται να είναι εντυπωσιακή. Πρέπει, όμως, να δημιουργεί στον αναγνώστη έναν λόγο να συνεχίσει. Μπορεί να γεννά μυστήριο, να προϊδεάζει για μια σύγκρουση, να προκαλεί συναίσθημα ή να αποκαλύπτει μια ξεχωριστή αφηγηματική φωνή. Το ζητούμενο δεν είναι να περιγράψουμε απλώς τι κάνει ο ήρωας, αλλά να επιλέξουμε από πού αξίζει να αρχίσει η ιστορία του.

Γιατί άλλο η αρχή της ημέρας του Στέλιου κι άλλο η αρχή μιας ιστορίας που αξίζει να διαβαστεί!

Για παράδειγμα, ο Φραντς Κάφκα ξεκινά τη Μεταμόρφωση με τον Γκρέγκορ Σάμσα να ξυπνά ένα πρωί και να ανακαλύπτει ότι έχει μεταμορφωθεί σε ένα αποκρουστικό πλάσμα. Με αυτόν τον τρόπο, ο συγγραφέας παρουσιάζει το παράλογο σαν να είναι ένα καθημερινό γεγονός, αιφνιδιάζοντας τον αναγνώστη και δημιουργώντας αμέσως ένα ερώτημα: πώς και γιατί συνέβη αυτή η μεταμόρφωση; Η παράξενη αυτή συνθήκη γεννά την περιέργεια και ωθεί τον αναγνώστη να συνεχίσει.

Συμπέρασμα:

Η πρώτη φράση δεν χρειάζεται να είναι η πιο εντυπωσιακή πρόταση ολόκληρου του βιβλίου. Χρειάζεται να ανοίγει μια πόρτα προς αυτό που κάνει τη συγκεκριμένη ιστορία άξια να ειπωθεί.

Και μια τελευταία συμβουλή:

Μην ξεκινάς υποχρεωτικά από εκεί που αρχίζει η μέρα του ήρωά σου. Ξεκίνα από εκεί που αρχίζει να ενδιαφέρει τον αναγνώστη.